Polub nas na facebooku

Poczekaj..15 sekundWyjd┼║

ŚCIĄGI I WYPRACOWANIA

"Ludzie ludziom zgotowali ten lod". "Medaliony" Zofii Nałkowiekiej, jako obserwacje podczas prac Głownej Komisji Badań Zbrodni Hitlerowskich.

"Ludzie ludziom zgotowali ten los" tak brzmi motto "Medalion├│w" Zofii Na┼ékowskiej .Autorka napisa┼éa ten utw├│r w oparciu o badania i obserwacje, poczynione podczas prac G┼é├│wnej Komisji Badania Zbrodni Hitlerowskich. Pisarka by┼éa cz┼éonkiem tej komisji i wszystko, co zawar┼éa w swojej prozie, jest faktem. "Medaliony" stanowi─ů cykl opowiada┼ä, zestawionych na zasadzie podobie┼ästwa tematu i identycznej formy. Zauwa┼╝my, ┼╝e autorka nie poddaje materia┼éu specjalnej obr├│bce literackiej. Jest to zabieg celowy. Suchy fakt - bez komentarza i bez interpretacji - wystarczy i uderza najmocniej. "Ludzie ludziom zgotowali ten los". Wyczuwamy gorycz-refleksj─Ö i pytanie: jak to si─Ö mog┼éo sta─ç? Jak cz┼éowiek m├│g┼é tak skrzywdzi─ç i upokorzy─ç drugiego cz┼éowieka? Motto Na┼ékowskiej to bezmiar przera┼╝enia, ┼╝e przedstawione obrazy s─ů dzie┼éem cz┼éowieka, ┼╝e ludzie stworzyli faszyzm, hitleryzm, piece i miejsca ka┼║ni, ┼╝e s─ů autorami tak strasznej rzeczywisto┼Ťci. Styl opowiada┼ä jest zwi─Öz┼éy, surowy, pozbawiony komentarzy. Bohaterowie - to zwykli, szarzy ludzie, m├│wi─ů w┼éasnym j─Özykiem i prezentuj─ů tylko w┼éasny, prywatny wycinek wojennej rzeczywisto┼Ťci, w dodatku widziany tylko z w┼éasnej perspektywy. Narracja - tworz─ů j─ů strz─Öpy relacji i u┼éamki zdarze┼ä, zawsze prezentowane z punktu widzenia os├│b m├│wi─ůcych. Komentarz autorki jest ograniczony do minimum. Lecz wyczuwamy jej postaw─Ö - absolutnego protestu wobec zbrodni ludob├│jstwa. "Medaliony" - poprzez prostot─Ö j─Özyka, zwyk┼éo┼Ť─ç bohater├│w, bezpo┼Ťrednio┼Ť─ç relacji oraz brak moralizowania - uderzaj─ů swoim autentyzmem. Utw├│r wystawia ┼Ťwiadectwo prawdzie o zbrodni, kacie i ofierze - ukazuje tym samym tragedi─Ö ludzi w czasie II wojny ┼Ťwiatowej. Na┼ékowska w swej ksi─ů┼╝ce oddaje g┼éos swoim bohaterom, oni m├│wi─ů o w┼éasnych do┼Ťwiadczeniach, prze┼╝yciach, oni tak┼╝e okre┼Ťlaj─ů swoj─ů postaw─Ö wobec sytuacji. Autorka pozostaje w cieniu. Nikt z nich nie jest postaci─ů wyj─ůtkow─ů i cho─ç przydarzaj─ů im si─Ö losy pe┼éne niezwyk┼éej grozy, s─ů to losy powszechne, losy milion├│w ludzi, poddanych faszystowskiemu terrorowi. Tragedia ┼╝yciowa poszczeg├│lnych postaci jest r├│wnocze┼Ťnie tragedi─ů og├│┼éu. Losy ludzi nie zale┼╝─ů od subiektywnych, indywidualnych decyzji ┼╝yciowych; sytuacje zosta┼éy narzucone si┼é─ů przez wroga, a nie przez ich w┼éasne szcz─Ö┼Ťliwe lub nieszcz─Ö┼Ťliwe wybory i postanowienia. Los cz┼éowieka jest w "Medalionach" zdeterminowany przez histori─Ö, a nie przez wolny, indywidualny wyb├│r. I wobec tego ludzie musz─ů zajmowa─ç okre┼Ťlone postawy. Medaliony niew─ůtpliwie s─ů dokumentem zbrodni ludob├│jstwa. Autorka pragnie przekaza─ç nam w nich o tych najokrutniejszych ludzkich do┼Ťwiadczeniach w taki spos├│b, by┼Ťmy byli w stanie - przynajmniej w jakim┼Ť stopniu - obj─ů─ç je my┼Ťl─ů, wyobra┼║ni─ů dotrze─ç do ich trudnej do poj─Öcia tre┼Ťci. Na┼ékowskiej uda┼éo si─Ö sprawi─ç by "Medaliony" by┼éy w stanie odda─ç straszliwe do┼Ťwiadczenia historyczne, by opisa─ç ogrom cierpie┼ä doznawanych przez ludzi podczas drugiej wojny ┼Ťwiatowej. Przekaza┼éa nam wiedz─Ö o tej w┼éa┼Ťnie epoce w spos├│b bezpo┼Ťredni. wstrz─ůsaj─ůcy, nie patetyczny, surowy, bez rozd┼║wi─Öku pomi─Ödzy tym , co by┼éo, a tym co zosta┼éo utrwalone na kartach ksi─ů┼╝ki. Reasumuj─ůc ksi─ů┼╝ka Na┼ékowskiej mia┼éa by─ç najprostszym, jak najbardziej autentycznym ┼Ťwiadectwem tego, czego do┼Ťwiadczali ludzie w owych latach, mia┼éa ukaza─ç rozmiary zbrodni i rozmiary ludzkiego cierpienia. Autorka w formie artystycznego dokumentu przekaza─ç to co ogl─ůda┼éa na w┼éasne oczy i o czym s┼éysza┼éa na w┼éasne uszy. "Pani powiem: ja chcia┼éam ┼╝y─ç. (....) D┼éaczego? To Pani powiem: po to, ┼╝eby powiedzie─ç wszystko tak jak pani teraz m├│wi─Ö. Niech ┼Ťwiat o tym wie, co oni robili."

mo┼╝e zainteresuje ci─Ö tak┼╝e

skomentuj to